Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen Adıyaman'da "Asrın felaketi" olarak anılan depremden 90 saat sonra 17 yaşındaki bir kızı kurtaran Zonguldaklı madenciler, madenlerde tavan çökmelerini önlemek için geliştirdikleri sistemle(domuz damı) enkaz altından rahatlıkla ilerleyebiliyor.

Domuzdamı Tahkimat Sistemi

Madencilerin harikalar yaratan yöntemi domuzdamı tahkimatını merak edenlere. Dikdörtgen veya kare prizma şeklinde tavanı tutan özel bir tahkimat yöntemi.

Enkazdaki çökme riskini böyle azaltıp açtıkları tünelde ilerliyor ve insanları çıkarıyorlar en zor yerlerde. Depremden hemen sonra getirebilseydik onları çok insanımızı sağ alırdık.

Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Emniyet ve Eğitim Müdürlüğü bünyesinde 1938 yılında kurulan Merkez Kurtarma İstasyonu, kurtarma, maden yangını, enkaza girme ve gazla mücadele konularındaki uzmanlığıyla her madencinin bir "kurtarıcı" olmasına katkı sağlıyor. Kömür üretimi sırasında yaşanan büyük maden kazalarının acı tecrübeleri nedeniyle kazı, ahşap tahkimat yapımı ve dar alanlarda çalışma konusunda uzmanlık kazanan madenciler, yerin metrelerce altında edindikleri tecrübe sayesinde kurtarma operasyonlarında başarılı oluyor.

En son 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinde 103 kişiyi enkaz altından kurtaran kömür işçileri, yerin metrelerce altında çalıştıkları madenlerde tavanın çökmesini engelleyen "bindirme" tahkimat sistemini enkazda da kullanıyor. Bu sistem, uygun büyüklükteki ahşap malzemeyi tavana bastırıp molozların çökmesini engelleyerek güvenli bir yaşam koridoru oluşturuyor. Madenciler, güvenlikleri için de önemli olan güçlendirme sistemi sayesinde binaların derinliklerinde oluşturdukları galerilerden de ilerleyebiliyor. Depremin yıkıma neden olduğu Adıyaman'da da aynı yöntemi kullanan maden işçileri, 7 katlı Bereket Apartmanı enkazında mahsur kalan Gülsüm Yeşilkaya'yı 90 saat sonra kurtardı. Afetten etkilenen illerde çok sayıda kişiyi kurtaran madenciler çalışmalarına devam ediyor.

Felaketlerin ardından yapılan değerlendirmelerde madencilerin öne çıkan özellikleri şöyle sıralanıyor: Yeraltının mutlak karanlığında ve yalnızlığında hızlı karar alıp uygulayabilmeleri, genellikle bir metrekareden küçük açıklıklardan mahsur kalan kazazedeye ulaşabilmeleri, dar ve kapalı alanlarda uzun süre çalışma alışkanlığına sahip olmaları, kurtarma çalışmalarında öncelikle kendilerini olası göçüklerden koruyabilecek ağaç takviyelerini yapabilmeleri, çok zor olan fiziksel özelliklere sahip olmaları vb.